SomaticScan: sutdagi somatik hujayralarni qanday hisoblash

SCC — bir millilitr sutdagi somatik hujayralar soni. Sutda epiteliy va immun tizimi hujayralari bo‘ladi; yallig‘lanishda ularning soni odatda oshadi. Shu sabab SCC alohida hayvon, guruh va umumiy tank bo‘yicha yelin salomatligi hamda xom sut sifati ko‘rsatkichi sifatida ishlatiladi. Har qanday qaror uchun yagona chegara yo‘q: u namuna turiga, mahalliy talablarga va xo‘jalik protokoliga bog‘liq. Bitta natija bilan birga takror, dinamika va boshqa ma’lumotlar ham muhim.

Operator 100 mkl sutni quruq fluoressent bo‘yoq bilan aralashtiradi. Bo‘yoq gidratatsiyasidan keyin 8 mkl bo‘yalgan namuna bir martalik mikrofluidik chip kanaliga kiritiladi. Asbob avtomatik fokuslanadi, preparatni yoritadi va tanlangan har bir kanalning 12 ta maydonini qayd etadi. Algoritm hujayralarning fluoressent signalini taniydi, mayda parchalar va noodatiy artefaktlarni chiqaradi, so‘ng natijani hujayra/ml ga aylantiradi. Bu qo‘lda hisoblashdagi subyektivlikni kamaytiradi, ammo natija sifati vakil namuna va to‘g‘ri jarayonga bog‘liq.

Bitta Somaticchip A–D deb belgilangan to‘rtta mustaqil kanalga ega. Bo‘yoq 30–60 soniyada gidratatsiyalanadi. Chip to‘ldirilgach, namuna kanal bo‘ylab tarqalishi kerak; qo‘llanma tahlilni yuklashdan bir daqiqadan oldin boshlamaslik va bug‘lanish hamda havo pufakchalari xavfini kamaytirish uchun 4–5 daqiqadan ortiq kutmaslikni tavsiya qiladi.

Diapazon suyultirmasdan 10 mingdan 10 million hujayra/ml gacha. To‘rt kanalli chiplarni tayyorlash oqim sifatida tashkil etilganda e’lon qilingan unumdorlik soatiga 130 tagacha namunadir. Ekranda natija, tasvir va tanilgan hujayralarning o‘rtacha o‘lchami ko‘rinadi; ma’lumotlarni chop etish va eksport qilish mumkin. Rang zonalari mahalliy chegara yoki ichki protokolga moslanadi: zavod ranglari korxonaning tasdiqlangan mezonlarini almashtirmasligi kerak. Yuqori SCC — tekshiruv signali, mustaqil tashxis emas.

Asosiy xavf — vakil bo‘lmagan namuna. Saqlashda hujayralar notekis tarqaladi, shu sabab sut qayta aralashtiriladi. Qo‘llanma 5 °C gacha haroratda ko‘pi bilan 48 soat sovitib saqlashga ruxsat beradi, ammo vaqt o‘tishi bilan hujayralarning bir qismi parchalanib, ishonchlilik pasayishini qayd etadi. Chip yuzasining ifloslanishi, kanallarga tegish, pufakchalar, bo‘yoqning to‘liq erimasligi, pipetka hajmidagi xato va kech skanerlash ham o‘lchovni buzishi mumkin.

Viskozimetrik testlar reaksiyadan keyingi qovushqoqlik o‘zgarishi orqali SCC ni bilvosita baholaydi. SomaticScan bo‘yalgan hujayra yadrolarini tasvirlarda hisoblaydi. Amaldagi ISO 13366-2:2006 fluo-optik-elektron hisoblagichlarning ish sharoitlarini tavsiflaydi, ISO esa oqim sitometriyasiga yo‘naltirilgan yangi tahrirni ishlab chiqmoqda. SomaticScan oqim sitometri emas; bo‘yash tamoyilining o‘xshashligi standartga avtomatik muvofiqlik yoki referens usul maqomini anglatmaydi — buning uchun aniq tizim va jarayon alohida validatsiya qilinadi.

Boshlang‘ich to‘plam 100 ta o‘lchovga mo‘ljallangan: 25 ta to‘rt kanalli Somaticchip, liofilizatsiyalangan bo‘yoqli 100 ta probirka, 200 ta uch, idishlar, shtativlar va havo filtrlari. Kundalik ishda sarf materiallari qoldig‘i oldindan nazorat qilinadi. Bir natijaning narxi faqat to‘plam narxiga emas, to‘rtta kanal yuklanishi, takrorlar va noto‘g‘ri tayyorlangan namunalar hisobdan chiqarilishiga ham bog‘liq. LabLog O‘zbekistonda keyingi to‘plamlar zaxirasini saqlaydi va haqiqiy oqim bo‘yicha ehtiyojni hisoblaydi.

Tez SCC uchun SomaticScan tanlanadi. SomaticScan Combo xuddi shu fluoressent-mikroskopik modulni yog‘, SOMO, zichlik, oqsil, laktoza va boshqa ko‘rsatkichlar uchun ultratovushli sut tarkibi analizatori bilan birlashtiradi. Modullar turli usul va namuna hajmlaridan foydalanadi; Combo SCC chipini to‘g‘ri tayyorlash va tarkib moduli kalibrlashini tekshirish zaruratini bekor qilmaydi. Sodda alohida tarkib nazorati uchun MilkoTester Lite, chuqur zavod laboratoriyasi uchun FOSS MilkoScan Mars yoki FT3 ko‘rib chiqiladi.

LabLog Group O‘zbekistonda SomaticScan, SomaticScan Combo va sut analizatorlarini sotish, o‘rnatish, ishga tushirish, servis va qo‘llab-quvvatlash bo‘yicha Dairy Analysis B.V.ning vakolatli distribyutoridir. Biz modelni vazifa va namuna oqimiga qarab tanlaymiz, boshlang‘ich to‘plamni yetkazamiz, talqin chegaralarini sozlaymiz, namuna olish va tayyorlashni o‘rgatamiz, kafolat hamda kafolatdan keyingi servisni ta’minlaymiz. Xariddan oldin Toshkentdagi LabLog shourumiga namunalaringizni olib kelib, mutaxassis bilan ish jarayonini sinash mumkin.